Dünyada 800 milyonun üzerinde insanın aç olduğunu belirten Uncu, ülkemizde ise insanların yüzde 22`sinin yeterli gıdaya ulaşamadığını, yüzde 8,5’unun ise açlık sınırında yaşadığını kaydetti

Mühendislik, Mimarlık Haftası kapsamında Ekonomik, Ekolojik, Mühendislik Boyutlarıyla Gıda Hakkı Paneli düzenlendi.

TMMOB İl Koordinasyon Kurulu (İKK) tarafından Ziraat Mühendisleri Odası Toplantı Salonu’nda gerçekleşen panelin açılış konuşmasını İKK Sekreteri Ahmet Uncu yaptı.  Uncu, gıda üretimi, gıda hakkı konusu, geçmiş dönemlerden beri her geçen gün önemini daha da artırarak koruduğuna dikkat çekti. Dünyada 800 milyonun üzerinde insanın aç olduğunu belirten Uncu, bu rakama göre her 9 kişiden birinin yatağa aç girdiğini söyledi. Uncu, ülkemizde ise insanların yüzde 22`sinin yeterli gıdaya ulaşamadığını, yüzde 8,5’un ise açlık sınırında yaşadığını kaydetti.

RAKAMLAR KORKUTUCU

Rakamları korkutucu olarak değerlendiren Uncu, “Bu rakamlar korkutucudur. İklim değişikliğini, doğal felaketleri, savaşları etken olarak sıralayabilirsek de en önemli etken dünyaya her konuda adaletsizlik dağıtan kapitalist sistemdir. Bir yanda israf, açgözlülük, sömürü devam ederken dünyanın yoksul ülkelerinde vahşi kapitalizm açlık, yoksulluk, susuzluk olarak tezahür etmektedir. Günümüzde küresel sermaye tarımsal üretimin tüm aşamalarında; yani tohum üretiminden, zirai mücadeleye, gıda üretiminden bu gıdaların tüketimine kadar tüm süreçleri kontrol etmektedir. Gıda üretimini dev tekellerin rant aracına dönüşmüş vaziyettedir. Alınan pek çok önlemin ya da çevreci görünen uygulamaların bunu gidermeye yönelik olmadığına ya da yetersiz kaldığına tanık olmaktayız.” dedi.

OLUMLU ATIMLAR ATILMALI

Uncu sözlerini şöyle tamamladı;

“Dünyanın, özelde de ülkemizin gıda hakkı konusunda olumlu adımlar atabilmesi için gerçek, kalıcı, adalet ve eşitlik sağlayan bakış açısına bu bakış açısıyla ortaya koyulacak uygulamalara ihtiyacı vardır.

Bugün burada konuşmacı arkadaşlarımız bunlardan söz edecekler. Bu nedenle sözü fazla uzatmadan, tüm insanların aç ve yoksul yaşamadığı, sağlıklı ve sürdürülebilir beslenme imkanlarına sahip olduğu bir ülke ve dünya özlemiyle sözlerimi noktalamak istiyorum.”

ŞENGÜL: GELENEKSEL HALE GELDİ

Açılış konuşmasının ardından panele geçildi. Panelin Moderatörlüğünü Profesör Doktor Haydar Şengül yaptı.  Ortaş, panel hakkında bilgiler vererek, “Bu panelin organizasyonuna elbette ki TMMOB İl Koordinasyon Kurulu sekreterliği ama 3 odamızın gıda, kimya ve ziraat mühendisleri odasının ortak etkinliğidir. Bildiğiniz gibi FAO’nun, Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü’nün kuruluş günü olan 16 ekim yıllardan beri gıda günü olarak, gıda ve tarım sistemlerine ilgiyi, duyarlılığı arttırmak, sorunlarını tartışmak, çözüm önerilerini geliştirmek üzere kamuoyunun önüne sunduğu, kutlandığı önemli bir gündür. Bu önemli günün bir diğer özelliği de TMMOB tarafından yıllardır bir gelenek halinde kullanılan mühendislik ve mimarlık haftasının bir etkinliğidir.” diye konuştu.

ORTAŞ:  YAŞAM HAKKI

İlk olarak Çukurova Üniversitesi Ziraat Fakültesi Toprak Bilimi ve Bitki Besleme Bölümü Öğretim Üyesi Profesör Doktor İbrahim Ortaş sunumunu yaptı. Gıda hakkı konusuna vurgu yapan Ortaş, “Gıda hakkı dediğimiz zaman neyin ve kimin hakkı?  Gıda hakkı bir tek insanların mı hakkı yoksa diğer canlıların öyle bir hakkı var mı bunu da işlemeye çalışacağız. Şimdi gıda hakkı eğer bir yaşam hakkıysa bu ekosistemde bu gıdayı oluşturan unsurlar nelerdir? Ancak insanın, insan yaşamını gasp ettiği bir dünya da yaşıyoruz. Acaba diğer canlılarda gıda hakkı ne durumda bunu konuşacağız. İnsan, insanın aşını, işini, kalitesini ve yaşam hakkını elinden alıyor.” şeklinde konuştu.

135 MİLYON İNSAN

Dünya’da açlık nedeniyle 135 milyon insanın neredeyse ölüm riski ile karşı karşıya olduğunu işaret den Ortaş, “Çünkü geldiğimiz noktada dünyamızda 800 milyona yakın insan açlık çekiyor. 135 milyon insanın neredeyse ölüm riski ile karşı karşıya olduğunu biliyoruz. Asıl bu dünyada 8-10 bin yıl içerisinde milyonlarca insan aç kalmış ve gerçekten başkaları, başkalarının yapmış oldukları sistemleri yüzünden insanlar aç kalabiliyorlar. Bu doğanın nimetlerinden yararlanmak neye bağlı olarak değişiyor? Bu doğanın nimetleri bir takım insanlara mı yoksa bütün canlılara mı, bütün insanlara mı verilmiş? Bütün canlıların, öncelikle bizim de amacımız temel gıdayı sağlamaktır. Sonra çoğalacağız diğer canlılardan farklı olarak da çevremizde olup bitenleri anlamaya çalışırız.” ifadelerini kullandı. 

ÖNCE MADDİ GEREKSİNİMLER

Önceliğin insanların karınlarının doyurulması olduğunu vurgulayan Ortaş; “Önce bir maddi gereksimler, sonra sosyal ihtiyaçlar sonra da en üst düzeyde toplumun yönetilmesi, hukuk, din, sosyoloji var. Aslında bakacak olursak bunların hepsi insanların sosyal gelişimi, üretkenliği, kişiliğinin gelişimi bakımından önemli. Çünkü siz insanın karnını doyuramazsanız, karın doymadıktan sonra güvenliğe geçmiyor. Güvenliğe geçtikten sonra sevgi, aile duygusu vs. falan sonra saygınlık, saygı göstermek, sevgi göstermek en üstte tepeye çıkmakta. Bu erdemlilik, yaratıcılık, problem çözmek, başkalarının haklarıyla ilgilenmek insanların büyük çoğunluğu yapmıştır. Hala kaygılandığım konu şu biz toplum olarak gelişemiyoruz. Biz buralara çıkamadıysak gıda meselesini çözememişizdir.” dedi.

DÜNYA’NIN AYIBI

“Dünyada bir insanın aç kalıyor olması dünyanın ayıbıdır”  diyen Ortaş sözlerini şöyle sürdürdü; “Şimdi gıda hakkı diyince bir de Türkiye Felsefe Kurumu Başkanını tanıyoruz. Hep şunu söylerdi, İnsan hakları arasında en önemli, en temel olan da gıda hakkıdır. Bu gıda hakkının mutlaka ve mutlaka sağlanması lazımdır. Yani şu dünyada bir insanın aç kalıyor olması dünyanın ayıbıdır. Hepimizin elinde pet şişeler var. Hep itiraz ettiğim bir konudur.

İNSANLARIN BAYAT SU İÇMESİ KADAR YANLIŞ BİR ŞEY OLAMAZ

İnsanların bayat su içmesi kadar yanlış bir şey olamaz. İnsanlar, insanlar tarafından açlığa mahkum edilmiştir bu dünyada. Bu gıda hakkının en temel noktası bence buradan başlıyor. Şimdi gıda güvencesi bir insan hakkıysa bu insan haklarının, insanlar tarafından gasp edilmemesi gerekiyor. İnsanların, insanlara saygı duyması gerekiyor. Onların değerlerine saygı duyması gerekiyor. Aslında bizim içerisinde yaşadığımız evren, dünya bize bir şey söylüyor. O da şu aslında biz bir ekosistemin içerisindeyiz. Bu ekosistem içerisinde yıllar önce bizde buralarda bir parçaydık.”

ERBAY: BİR YANDAN OBEZİTE, DİĞER YANDAN AÇLIK

Adana Bilim ve Teknoloji Üniversitesi Gıda Bölümü Öğretim Üyesi Doçent Doktor Zafer Erbay ise sunumunda, dünyada insanların bir yandan açlıkla, diğer yandan obezite ile mücadele ettiklerini anlattı. Dünya’da 15 Milyardan fazla insan açlık ve yeterli beslenme sorunu ile karşı karşıya olduğunu belirten Erbay, “800 Milyon üzerinde insan açlıkla yüz yüze demiştik bunda değişen bir şey yok. 800 Milyon insan yetersiz beslenme sorunuyla karşı karşıya demiştik. Birde diğer yanda aşırı kilo ve aşırı beslenme durumu var. 2.2 Milyardı dünyada rakam, şimdi ise 2.1 Milyar’a kadar düşmüş. 1.5 Milyardan fazla insan açlık ve yeterli beslenmeyle karşı karşıyayken 2 Milyarın üzerinde insan ise obezite ile boğuşuyor.” diye konuştu.

TÜRKİYE’DE AÇLIKTAN BAHSEDİLMİYOR

İstatistiklerde Türkiye’de açlıktan bahsedilmediğini dile getiren Erbay, “İstatistiklerde Türkiye’de açlıktan bahsedilmiyor. 800 Milyon açlıkla boğuşan sayısı varken, Türkiye’den bir rakam koymamışlar. Yok kabul ediliyor. Ama yetersiz beslenme ayrı bir kavram. Küresel Gıda Güvenliği diye bir indeks var.  Buda her yıl yayınlanıyor. Birçok çeşit alt başlıkları var. Ona göre de Türkiye 48. sırada. Satın alma durumumuz 47 ile başlamışız 68’e kadar çıkmışız. 113 ülkede ciddi bir derecelendirme. Gıdamız bulunabiliyor ama biz ona ulaşamıyoruz. Hane harcama bütçesi dağılımında TÜİK verilerine göre gıdaya fazla para harcıyoruz. Bu da demek oluyor ki paramız azdır.” şeklinde konuştu.  

Sunumların ardından panel soru cevap bölümüyle devam etti