Türkiye'nin önemli tahıl üretim bölgesi olan Çukurova'da üreticiler bu yıl buğdaydan umutlu. Kış mevsiminin kurak geçmesi nedeniyle rekoltenin düşük olma endişesi yaşayan üreticiler, son bir haftadır yağan yağmurlarla birlikte büyük sevinç duyarken, havaların böyle devam etmesi durumunda buğdayda bu yıl yüksek verim bekleniyor.

Buğday insanlığın varoluşundan günümüze hep önemsenmiştir. Bugün insan beslenmesinde kullanılan kültür bitkileri arasında dünyada ekiliş ve üretim bakımından ilk sırada buğday yer almaktadır. Buğday ürününden un, bulgur, makarna, nişasta insan beslenmesinde; buğday bitkisinin sapları ise kâğıt-karton sanayinde ve hayvan beslenmesinde kullanılmaktadır.

Ülkemizde buğday yetiştiriciliğine baktığımızda ise yaklaşık 7 milyon hektar alanda ekilmekte ve üretimde yıldan yıla değişmekle birlikte ortalama 20 milyon ton civarında rekolte elde edilmektedir.

Ancak buğday ekim alanlarında geçmiş yıllara baktığımızda büyük oranda azalış göze çarpmaktadır. Buğday ekim alanları 2000 yılında 9.4 milyon hektar iken, 2010'da 8.1, 2015'te 7.8, 2019'da 6.8 milyon hektara kadar düşmüştür.

BUĞDAY ÜRETİMİNİN YÜZDE 3’Ü ÇUKUROVA’DAN

Türkiye’de ortalama yıllık üretilen 20 milyon tonluk buğdayın yaklaşık 700 bin tonu Adana’da yetiştiriliyor ve bu üretim yaklaşık 2 milyon dekar alanda yapılmakta.. Bu yıl kış mevsiminin kurak geçmesiyle birlikte üreticiler rekoltede tereddüt yaşarken, Mart ayı ortalarından günümüze etkili olan yağışlar, umutsuzluğun yerini sevince bıraktı. Hasat dönemine kadar havaların böyle devam etmesiyle birlikte Çukurova çiftçisi bu yıl da buğdaydan memnun olacak gibi görünüyor.

Nisan ayı ile birlikte Çukurovalı üretici yavaş yavaş buğday hasadına yaklaşılırken, şimdi başakta olan buğday havaların iyi gitmesi ile birlikte verim daha da fazla olacak. Son üç yılda verimde iyi rekolte alan üreticiler, yılda iki ürün alınan Çukurova’nın bereketli topraklarında şimdiye kadar yağışların yeterli olması nedeniyle, rekoltenin bu yıl da iyi olacağı söylüyor.

Havaların hasat dönemine kadar iyi gitmesi durumunda Çukurovalı üreticilerin buğdayda iyi rekolte alacağını belirten Seyhan Ziraat Odası Yönetim Kurulu Üyesi Cahit İncefikir, “Adana'da yıllık ortalama 1 milyon 800 bin ile 2 milyon dekar arasında buğday ekimi yapılıyor. Üreticilerimiz ürünlerine iyi bakıyor. Tabi havalar da iyi gittiğinde iyi ürün alıyoruz.  Bu yıl için de havalar iyi olursa bu sezon yine iyi ürün alırız” dedi.

Tüm insanlık için buğdayın önemli olduğuna dikkat çeken İncefikir, şu bilgilere yer verdi;

“Buğday insanlığın varoluşundan günümüze hep önemsenmiş ve undan sonra da bu önemi devam edecektir. İnsan beslenmesinden tutunda, kâğıt-karton sanayii ve hayvan beslenmesinde vb. birçok alanda kullanılan buğday, ayrıca kültür bitkileri arasında dünyada ekiliş ve üretim bakımından ilk sırada yer almaktadır.

Ülkemizde ekim olarak baktığımızda ortalama yıllık 20-21 milyon ton civarında buğday üretiyor ve hatta bazen havalar çok iyi gittiğinde 21.5 milyon ton ürettiğimiz de olmuştur. Bunu 2017 yılında gördük ve o dönem verimin artışıyla birlikte yaklaşık 21,5 milyon ton buğday elde ettik.

Adana ilimiz birçok üründe oluğu gibi buğday üretiminde de önemli bir yerdir. Ülkemizdeki buğday üretiminin yüzde 3’ünü Adana üretiyor. Buğday, ülkemizin hemen hemen her bölgesinde de yetiştirilebilen önemli bir üründür.

Ne yazık ki ülkemizde son 20 yılda içerisinde buğday ekim alanları 7 ile 10 milyon hektar arasında ekiliyor. Geçtiğimiz yıl yaklaşık 22 milyon tonluk bir rekolte yakaladık. Bu hem ülkemiz, hem de üreticimiz açısından çok önemli ve sevindirici bir gelişme olarak karşımıza çıkıyor.

Tüm dünyada artan nüfus ile birlikte buğday talebi de artıyor. Bu bakımda buğday stratejik bir üründür desek yeridir. Ülkemizde buğdayda 1986-90 döneminde 18,9 milyon ton olan üretim, 2005-2010 dönemi ortalaması olarak yıllık 19 milyon ton olarak gerçekleşmiştir.

Başka bir ifadeyle buğday üretiminin 30 yıldır yerinde saydığını görmekteyiz. Türkiye`de çeşit sayısındaki fazlalığa karşın; buğday verim ve üretiminde belirgin artışlar sağlanamamaktadır. Ekim alanlarının tarla alanları üst sınırına ulaşması ve üretimin kurak koşullarda yapılması; verimi ve dolayısıyla üretim düşürmektedir.

TÜRKİYE DÜNYANIN ÖNDE GELEN UN İHRACATÇISI

Ülkemiz dünyanın önde gelen un ihracatçılarındandır. İç tüketimin yanı sıra, sektördeki en önemli hububat talebi un fabrikalarından gelmektedir. Ayrıca yem sanayi ve ihracata konu olan beyaz et sektörünün de hububat talebi olmaktadır.

Türkiye yüzölçümünün yüzde 30`u (23,8 milyon hektar) tarım yapılabilir özelliktedir. Tarım alanlarının nadas alanları hariç yüzde 65,5`i (15,6 milyon hektar) tarla bitkilerine ayrılmıştır. Bu alanın da yaklaşık yüzde 74`ünde (11,5 milyon hektar) hububat ekilmektedir. Hububat ekim alanı içerisinde yüzde 67,2`lik pay ile ilk sırada buğday, yüzde 23,7`lik payla ikinci sırada arpa ve yüzde 5,7`lik payla mısır üçüncü sırada yer almaktadır.

Buğday üretimi, ülkemizin her bölgesinde yapılmaktadır. Bu nedenle buğday, tarla bitkileri içerisinde ekiliş alanı ve üretim miktarı bakımından ilk sırayı almaktadır. Son 20 yılda buğday ekim alanları 7,5- 9,8 milyon hektar arasında; üretimi ise 17,2 – 22,05 milyon ton arasında değişmiştir. Ülkemizde artan nüfusla birlikte buğday talebi de artmaktadır.

Türkiye, dünya buğday ekim alanının yüzde 3,5`ine sahiptir. Ülkemizde buğday ekim alanı; toplam işlenen tarım alanlarının yaklaşık yüzde 33`ünü, tahıl ekili alanların ise yaklaşık yüzde 67`sini kaplamaktadır.

Yılda iki hatta üç ürüne kadar verim alınabilen Çukurova, Türkiye’nin en verimleri arazilerini barındıran önemli tarım bölmesidir. Hemen hemen her türlü ürünü yetiştirebilmekteyiz. Buğday bakımından da önemli ve verimli topraklarımız var. Ülkemizde dekara buğday verim ortalaması ortalama 260 kilogram civarındadır.

Çukurova’da ise hava şartlarına göre kimi dönemler 700-800 kilogram civarında verim alınabiliyor. Bu yıl için bakacak olursak, havalar iyi olursa iyi verim alınacağını bekliyoruz. Temennimiz üreticimizin tüm ürünlerde iyi rekolte elde etmesidir.

Çukurovalı üretici Gafur Bütünay, son yağan yağmurların iyi olduğunu ve bunun devam etmesini dilediklerini söyleyerek, “Bu yıl 110 dekar alanda buğday ekimi yaptım. Kış mevsiminin kurak geçmesi bizleri korkuttu ancak son bir hafta yağan yağmurlar umut oldu. Havaların böyle devam etmesi yani ara ara yağmurlar bizler için iyi olacaktır. Böyle olursa bu yıl iyi verim alacağız” dedi.